
راهکارهای عملی برای افزایش امنیت برنامههای گوشی هوشمند
انتخاب منبع نصب و مدیریت مجوزهای دسترسی، نقش مهمی در محافظت از اطلاعات شخصیمان دارد. این مطلب به نشانهها و راهکارهای کاربردیای می پردازد تا بتوانیم امنیت برنامههای گوشی خود را افزایش دهیم.
در روزهای گذشته، بسیاری از کاربران برای رفع محدودیتها یا دسترسی سریعتر به خدمات دیجیتال، ناخواسته اپلیکیشنهایی را نصب کردهاند که منبع مشخص و قابل اعتمادی نداشتهاند. بخشی از این برنامهها میتوانند حاوی بدافزار یا جاسوسافزار باشند؛ نرمافزارهایی که بیسروصدا امنیت تلفن همراه را تهدید میکنند.
برخلاف سالهای قبل که لینکها، زنگ خطری مشخص و آشکار برای امنیت بودند، ویروسها و بدافزارهای امروزی دیگر با پیامهای عجیب یا هشدارهای واضح خود را نشان نمیدهند. این برنامهها تلاش میکنند تا حد ممکن «نامرئی» بمانند. با این حال، از آنجا که برای سرقت اطلاعات ناچار به استفاده از منابع گوشی هستند، معمولاً ردپاهایی از خود بهجا میگذارند. در ادامه، رایجترین نشانههای آلودگی گوشیهای اندرویدی را بررسی میکنیم.
همانطور که ذکر شد بدافزارهای امروزی برخلاف نسلهای قدیمی، معمولاً بدون ایجاد اختلالهای نمایشی یا هشدارهای واضح عمل میکنند، با این حال، از آنجا که این برنامهها برای فعالیت در پسزمینه ناچار به استفاده از منابع سختافزاری گوشی هستند، معمولاً نشانههایی در عملکرد دستگاه دیده میشود. داغ شدن غیرعادی گوشی در زمانی که استفادهای از آن نمیشود، کاهش ناگهانی عمر باتری، کند شدن کلی سیستم، تأخیر در تایپ و بسته شدن ناگهانی برنامهها از جمله علائمی هستند که میتوانند نشاندهنده فعالیت یک اپلیکیشن مخرب در پسزمینه باشند.
در کنار این نشانههای عملکردی، برخی رفتارهای غیرمعمول نیز میتوانند زنگ خطر آلودگی گوشی باشند. نمایش تبلیغات مزاحم و تمامصفحه حتی زمانی که هیچ برنامهای باز نیست، ظاهر شدن اپلیکیشنهایی که کاربر آنها را نصب نکرده، روشن شدن خودکار صفحه گوشی بدون دریافت اعلان یا تماس، مصرف غیرعادی اینترنت و ارسال پیامهای مشکوک از طرف کاربر به مخاطبانش، همگی میتوانند نشانه تلاش یک بدافزار برای ارسال داده، گسترش آلودگی یا سوءاستفاده از دسترسیهای ارتباطی باشند. همچنین دریافت پیامکهای کد تأیید ناخواسته برای ورود به حسابهای کاربری، میتواند نشانهای از تلاش برای نفوذ به حسابهای شخصی باشد؛ هرچند در برخی موارد، اختلالات شبکه نیز ممکن است چنین وضعیتی ایجاد کند.
پس از شناخت نشانههای آلودگی گوشی، مهمترین پرسش این است که چگونه میتوان از بروز چنین مشکلاتی پیشگیری کرد. امنیت موبایل بیش از آنکه به ابزارهای پیچیده وابسته باشد، به عادتهای درست کاربر در نصب و مدیریت اپلیکیشنها برمیگردد. رعایت چند اصل ساده میتواند احتمال آلودگی به بدافزار، فیشینگ و سوءاستفاده از دادههای شخصی را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
مهمترین گام برای پیشگیری از آلودگی گوشی، نصب اپلیکیشنها فقط از منابع معتبر است. بررسیهای امنیتی نشان میدهد بخش قابلتوجهی از بدافزارهای موبایلی از طریق فایلهای APK منتشرشده خارج از مارکتهای رسمی وارد گوشیها میشوند. این فایلها معمولاً از طریق پیامرسانها، وبسایتهای ناشناس یا لینکهای غیرقابلردیابی در اختیار کاربران قرار میگیرند.
مارکتهای معتبر مانند گول پلی استور، کافهبازار و مایکت، پیش از انتشار اپلیکیشنها آنها را از نظر امنیتی بررسی میکنند و بهروزرسانیهای کنترلشده ارائه میدهند. در مقابل، اپلیکیشنهایی که از منابع نامطمئن نصب میشوند ممکن است بدون اطلاع کاربر دادهها را ارسال کنند، دسترسیهای غیرضروری بگیرند یا حاوی بدافزار باشند. اگر در دورههایی از اختلال یا محدودیت اینترنت ناچار به نصب چنین فایلهایی شدهاید، اکنون زمان مناسبی است تا آنها را بازبینی و در صورت لزوم حذف کنید.
هر اپلیکیشن برای اجرا به مجوزهایی نیاز دارد، اما این مجوزها باید منطقی و متناسب با کارکرد برنامه باشند. درخواست دسترسیهای غیرضروری میتواند نشانهای از رفتار مشکوک یا طراحی ناایمن باشد. برای مثال، یک برنامه چراغقوه تنها به دسترسی فلش نیاز دارد و درخواست دسترسی به پیامک، مخاطبین یا موقعیت مکانی، توجیه فنی ندارد.
بررسی دورهای مجوزهای دسترسی اپلیکیشنها و غیرفعال کردن دسترسیهای غیرضروری، یکی از مؤثرترین راهکارهای پیشگیری از سوءاستفادههای دیجیتال است. اگر برنامهای بدون دلیل مشخص مجوزهای حساس درخواست میکند، بهتر است آن را حذف کرده یا جایگزین امنتری برای آن پیدا کنید.
دسترسی به پیامک یکی از حساسترین مجوزهاست و بیشترین سوءاستفادهها در حملات فیشینگ از همین مسیر انجام میشود. مهاجمان با دسترسی به پیامکها میتوانند کدهای یکبارمصرف (OTP) را سرقت کرده و احراز هویت دو مرحلهای حسابهای بانکی یا شبکههای اجتماعی را دور بزنند. بهعنوان یک قاعده کلی، هر اپلیکیشنی که بدون دلیل روشن و قابلدرک درخواست دسترسی به پیامک دارد، باید با دقت بیشتری بررسی شود. محدود کردن این دسترسیها نقش مهمی در محافظت از حسابهای کاربری ایفا میکند.
یکی از عادتهای مفید برای حفظ امنیت گوشی، بازبینی منظم اپلیکیشنهای نصبشده است. حذف برنامههایی که از منابع نامشخص نصب شدهاند، پاکسازی اپلیکیشنهای بلااستفاده و جایگزینی نسخههای غیررسمی با نسخههای امن، احتمال گرفتار شدن در دام بدافزارها و اپلیکیشنهای جعلی را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد.
در کنار آگاهی کاربر، ابزارهای بررسی امنیت میتوانند بهعنوان یک لایه مکمل عمل کنند. برای مثال، سپر امنیت مایکت امکان اسکن برنامههای نصبشده و شناسایی تهدیدهای احتمالی را فراهم میکند و میتواند در شناسایی اپلیکیشنهای مشکوک نقش کمکی داشته باشد.
برای استفاده از سپر امنیت مایکت میتوانید به این آدرس مراجعه کنید یا در برنامه مایکت، مطابق تصویر زیر، به بخش مارکت من بروید و گزینه سپر امنیت را انتخاب کنید تا برنامههای شما بررسی شود.

امنیت گوشیهای هوشمند نتیجه مجموعهای از تصمیمهای روزمره کاربران است. نصب آگاهانه اپلیکیشنها از منابع معتبر، مدیریت دقیق مجوزهای دسترسی، حساسیت ویژه نسبت به دسترسی پیامک و پاکسازی دورهای برنامهها، اقداماتی ساده اما اثرگذار برای محافظت از اطلاعات شخصی به شمار میروند. اکنون زمان مناسبی است تا با نگاهی دوباره به گوشی خود، سطح امنیت دیجیتال آن را ارتقا دهیم.
پاسخ ها