
هر وقت اینترنت ناپایدار میشود، یک الگوی تکراری شکل میگیرد: تقاضا بالا میرود، اضطراب بیشتر میشود و بازارهای خاکستری جان میگیرند. بازار فیلترشکن در ایران هم دقیقاً در همین نقطه به اوج خود میرسد: جایی میان نیاز واقعی مردم، نبود شفافیت و سودجویی حداکثری.
این روزها هم چنین وضعی داریم. اینترنت بین الملل بعد از ده روز قطعی مطلق به صورت بسیار محدود و قطره چکانی وصل شده و حالا هر کسی به شکلی دنبال سودجویی از این وضعیت است.
این روزها هر فیلتر شکن، کانفیگ یا سیمکارتی که بتواند به اینترنت وصل شود حکم طلا را دارد و به قیمت طلا فروخته میشود.
در دورههای محدودیت شدید اینترنت: کاربران عجولتر تصمیم میگیرند، فرصت بررسی و تحقیق کمتر میشود و لینکهای ناشناس و فروشندههای بیهویت بیشتر میشوند. ترکیب «نیاز فوری + نبود شفافیت» همیشه خطرناکترین نقطه برای تصمیمگیری است. پس احتیاط کنید.
این روزها چطور میتوان به اینترنت وصل شد؟
تنها راه با ثبات حضور در فضاهای محدودی است که اینترنت بینالملل در آنها در دسترس است: اتاقهای بازرگانی و جایی شبیه آن.
یک تصور رایج این است که «VPN رایگان خطرناک است، پولی امن است». اما واقعیت اینقدر ساده نیست. پولی بودن بهتنهایی هیچ تضمینی ایجاد نمیکند. بسیاری از فروشندگان فیلترشکن در ایران نه شرکت مشخصی دارند، نه سیاست حفظ حریم خصوصی شفافی، نه معلوم است سرورها کجا هستند و نه مشخص است دادهها چه سرنوشتی پیدا میکنند.
اگر با این جملهها روبهرو شدیذ، مکث کنید: «اتصال دائمی بدون قطعی»، «کاملاً ناشناس، بدون هیچ ردی»، «مخصوص ایران، تضمینی». در دنیای واقعی اینترنت ایران- آن هم در وضع فعلی ایران- چنین قطعیتهایی وجود ندارد.
اما شاید مهمترین بخش ماجرا، اصلاً فنی نباشد؛ روانی است. در روزهایی که فشار عصبی بالاست، تصمیمها معمولاً سریعتر و کمدقتتر گرفته میشوند. نصب چند اپ پشت سر هم، تغییر مداوم تنظیمات و وارد کردن اطلاعات متفاوت استرس آدم را بالاتر میبرد.
یک فیلترشکن ناامن ممکن است اطلاعات شخصی شما را ذخیره کند، دسترسیهای غیرضروری بگیرد و حسابهایتان را در معرض خطر قرار دهد.
اگر بخواهیم منطقی نگاه کنیم، مسئله اصلی این است: دسترسی مهم است، اما امنیت شما مهمتر است. یک اتصال موقت، اگر به قیمت از دست دادن دادهها، هویت یا آرامش تمام شود، اصلا ارزشش را ندارد؛ مخصوصاً در روزهایی که خودمان بهاندازه کافی تحت فشار هستیم.
قبل از نصب هر فیلترشکن، اینها موارد را بررسی کنید: منبع فایل یا کانفیگ کجاست؟ سازنده یا ارائهدهنده کیست؟ درباره حریم خصوصی توضیح داده شده؟ چه دسترسیهایی از گوشی میخواهد؟
در چنین شرایطی، محتاط بودن بهمعنای آگاهانه جلو رفتن است. قرار نیست به هر قیمتی به اینترنت وصل شویم. اجازه ندهید سودجویان جیب شما را خالی و روان شما را فرسوده کنند.
پاسخ ها