
تا به حال شده با خودتا بگویید: «من حالم از شوهرم بهم میخوره!»، «از شوهرم بدم میاد میخوام»، «از شوهرم متنفرم» یا چیزهایی شبیه اینها؟ اعتراف به اینکه شریک زندگیتان، کسی که روزی با عشق او را انتخاب کردهاید، اکنون احساساتی آمیخته به خشم، انزجار یا دوری در شما بیدار میکند. بسیاری از زنان در مقاطعی از زندگی مشترک خود با این پرسش دردناک مواجه میشوند که «از شوهرم متنفرم چه کار کنم؟» و در سکوت، بار احساس گناه و سردرگمی ناشی از آن را به دوش میکشند.
با ما تا انتهای این متن همراه باشید تا قدمبهقدم، راهی روشن برای خروج از این سردرگمی عاطفی بیابیم.
کینه و نفرت مثل این است که سم بنوشی و انتظار داشته باشی طرف مقابل بمیرد.»
کری فیشر

در بسیاری از مواقع، آنچه ما به عنوان نفرت تجربه میکنیم، در واقع انبوهی از نیازهای برآورده نشده، مرزهای نقضشده و خشمهای ابراز نشده است. روانشناسان معتقدند نفرت متضاد عشق نیست؛ بلکه بیتفاوتی نقطه مقابل عشق است. وجود احساسات شدید (حتی از نوع منفی آن) نشان میدهد که شما هنوز از نظر عاطفی درگیر رابطه هستید. وقتی نیازهای اساسی روانی مانند شنیده شدن، درک شدن، امنیت و احترام به طور مکرر در یک رابطه نادیده گرفته میشوند، ذهن انسان به عنوان مکانیسم دفاعی، سپر «تنفر» را در دست میگیرد تا از آسیبپذیری بیشتر جلوگیری کند.
«کیفیت روابط ما، کیفیت زندگی ما را تعیین میکند.»
استر پرل
از منظر عصبشناسی، وقتی زوجین در یک چرخه تعارض مزمن گرفتار میشوند، آمیگدال (مرکز پردازش ترس و تهدید در مغز) به طور مداوم فعال است. در این حالت، سطح کورتیزول (هورمون استرس) بالا رفته و ترشح اکسیتوسین (هورمون دلبستگی) کاهش مییابد. مغز شما همسرتان را نه به عنوان پناهگاه امن، بلکه به عنوان یک منبع تهدید روانی شناسایی میکند. بنابراین، احساس دافعهای که تجربه میکنید، واکنشی کاملاً بیولوژیک و طبیعی به یک محیط ناامن عاطفی است.
دکتر جان گاتمن، یکی از برجستهترین پژوهشگران حوزه روابط زوجین، چهار الگوی مخرب را شناسایی کرده که در صورت تداوم، پایههای هر رابطهای را ویران میکنند و زمینهساز احساس انزجار میشوند. در جدول زیر، این رفتارهای مخرب و جایگزینهای سازنده آنها را بررسی میکنیم:
| الگوی مخرب | نشانهها (خطر) 🚩 | راهکار (درمان) ✅ |
|---|---|---|
| 🗣️ انتقاد | حمله به شخصیت فرد به جای تمرکز بر رفتار خاص. (مثلاً: تو همیشه بیمسئولیتی!) | بیان ملایم شکایت (Start-up): تمرکز بر احساس و نیاز خود بدون قضاوت. (من احساس خستگی میکنم وقتی…) |
| 😒 تحقیر | تمسخر، پوزخند زدن، فحاشی و القای حس حقارت به همسر. (سمیترین رفتار) | فرهنگ قدردانی: ایجاد فضای احترام متقابل و تمرکز بر ویژگیهای مثبت کوچک در طول روز. |
| 🛡️ حالت تدافعی | عدم پذیرش مسئولیت، بهانهتراشی و ایفای نقش قربانی در برابر انتقاد. | پذیرش مسئولیت: پذیرفتن سهم خود در بروز مشکل، حتی اگر بخش بسیار کوچکی از آن باشد. |
| 🧱 دیوار سنگی | سکوت مطلق، ترک ناگهانی بحث، بیتوجهی و قطع کامل ارتباط چشمی و کلامی. | خودآرامسازی (Self-Soothing): درخواست فرصت تنفس روانی (۲۰ دقیقه) برای آرام شدن سیستم عصبی و بازگشت به گفتگو. |

هنگامی که ذهنتان مدام تکرار میکند «از شوهرم متنفرم چه کار کنم؟»، جستجو برای یافتن راهحلهای فوری طبیعی است. با این حال، ترمیم یا حتی تصمیمگیری درست درباره آینده رابطه، نیازمند طی کردن یک فرآیند ساختاریافته است. در ادامه راهکارهای کاربردی را برای این مشکل بررسی میکنیم.
اولین گام، دست کشیدن از سرزنش خود است. به خودتان اجازه دهید این احساسات را بدون فیلتر تجربه کنید. احساسات، حقایق مطلق نیستند؛ آنها صرفاً پیامرسانهایی هستند که خبر از یک عدم تعادل در درون شما یا رابطهتان میدهند. سرکوب این هیجانات تنها باعث تبدیل شدن آنها به بیماری روانتنی یا انفجارهای خشمگینانه در آینده میشود.
یک دفترچه یادداشت تهیه کنید و زمانهایی که احساس دافعه در شما به اوج میرسد را ثبت کنید. آیا این احساس زمانی رخ میدهد که او در کارهای خانه مشارکت نمیکند؟ زمانی که به نیازهای عاطفی شما بیتوجه است؟ یا ریشه در مشکلات مالی و دخالت خانوادهها دارد؟ تفکیک کردن «شخصیت همسر» از «رفتارهای آزاردهنده او»، گام مهمی در شفافشدن ذهن است.
گاهی اوقات برای دیدن تصویر بزرگتر، باید چند قدم به عقب برداشت. این به معنای قهر کردن یا ترک خانه نیست؛ بلکه ایجاد یک حریم شخصی سالم برای بازیابی انرژی روانی است. زمان بیشتری را به فعالیتهایی اختصاص دهید که به شما هویت مستقلی میبخشند. گاهی اوقات احساس تنفری که به شریک زندگی خود فرافکنی میکنیم، بازتابی از بخشهای نپذیرفتهشده درون خودمان، تروماهای حلنشده دوران کودکی یا نارضایتی از مسیر شخصی زندگیمان است.
با این حال، باید واقعبین بود. تمام روابط قابلیت ترمیم ندارند. اگر این احساسات منفی ناشی از سوءاستفادههای مستمر (فیزیکی، کلامی، مالی یا روانی)، خیانتهای مکرر بدون پشیمانی یا اختلالات شخصیتی درماننشده همسر باشند، اصرار بر ماندن در رابطه تنها به فروپاشی روانی شما منجر میشود. در چنین شرایطی، سوال دیگر این نیست که چگونه رابطه را درست کنم، بلکه این است که چگونه با حفظ سلامت روان خود و فرزندانم از این محیط سمی خارج شوم.
وقتی در اوج احساس انزجار هستید، هرگونه گفتگویی به میدان جنگ تبدیل میشود. تکنیک «ارتباط بدون خشونت» ابداع شده توسط مارشال روزنبرگ، در اینجا بسیار کارآمد است. به جای جملات متهمکننده که با «تو» شروع میشوند، از جملات «من» استفاده کنید.
بسیاری از گرههای کور عاطفی به تنهایی باز نمیشوند. رویکرد EFT (Emotionally Focused Therapy) که توسط دکتر سو جانسون توسعه یافته، یکی از موفقترین روشهای علمی برای کمک به زوجین درگیر بحران است. درمانگر متخصص میتواند به شما کمک کند تا چرخههای معیوب تعامل را شناسایی کرده و دلبستگی ایمن را که زیر آوارهای خشم مدفون شده، دوباره کشف کنید.
احساس انزجار در زندگی زناشویی یک شبه به وجود نمیآید و یک شبه نیز ناپدید نخواهد شد. مواجهه با پرسش دردناک «از شوهرم متنفرم چه کار کنم؟» نیازمند شجاعت، صداقت با خود و تعهد به تغییر است. به یاد داشته باشید که در این مسیر تنها نیستید و این وضعیت به معنای پایان قطعی خوشبختی شما نیست؛ بلکه هشداری است برای اینکه ساختار فعلی رابطه دیگر کارآمد نیست و نیاز به دگرگونی اساسی دارد.
پاسخ ها