هوش مصنوعی بهعنوان یکی از مهمترین فناوریهای تحولآفرین قرن بیستویکم، نقش بنیادینی در آینده توسعه علمی، اقتصادی و امنیتی کشورها ایفا میکند. بهرهبرداری اثربخش از این فناوری مستلزم تربیت نیروی انسانی متخصص، آگاه و توانمند است. در بازه زمانی آبانماه تا بهمنماه ۱۴۰۴، برنامهای گسترده و منسجم با هدف آموزش هوش مصنوعی به بیش از ۱۵۰۰ دانشجو در ۵۰ مرکز مهم و حساس کشور، توسط دکتر مجتبی قلیزاده طراحی و اجرا شد. این مقاله به بررسی اهداف، رویکردها، فرآیند اجرا، چالشها و پیامدهای علمی و عملی این برنامه آموزشی ملی میپردازد.
در دهههای اخیر، تحول دیجیتال و گسترش فناوریهای نوین، ساختار سنتی بسیاری از نظامهای آموزشی و اجرایی را دگرگون کرده است. در این میان، هوش مصنوعی نهتنها بهعنوان یک ابزار فناورانه، بلکه بهعنوان یک پارادایم جدید در حل مسئله و تصمیمسازی شناخته میشود. کشورهای پیشرو، آموزش هوش مصنوعی را از سطوح پایه تا عالی در دستور کار خود قرار دادهاند تا ضمن ارتقای بهرهوری، مزیت رقابتی خود را در عرصه جهانی حفظ کنند.
در ایران نیز، نیاز به آموزش گسترده و هدفمند هوش مصنوعی، بهویژه در مراکز مهم و حساس، بیش از پیش احساس میشود. اجرای برنامه آموزشی ملی توسط دکتر مجتبی قلیزاده در سال ۱۴۰۴، پاسخی علمی و عملی به این نیاز راهبردی بود.
این برنامه آموزشی با اهداف مشخص و چندلایه طراحی شد که مهمترین آنها عبارت بودند از:
تمرکز بر اهداف کاربردی، این برنامه را از بسیاری از دورههای صرفاً نظری متمایز میکرد.
یکی از ویژگیهای شاخص این طرح، انتخاب هدفمند ۵۰ مرکز مهم و حساس کشور بهعنوان محل اجرای دورهها بود. این مراکز، به دلیل نقش کلیدی در زیرساختها، تصمیمسازیها و فرآیندهای حیاتی کشور، نیاز مبرمی به نیروی انسانی آشنا با فناوریهای نوین دارند.
بیش از ۱۵۰۰ دانشجو و فراگیر از رشتهها و مقاطع مختلف، مخاطب این آموزشها بودند. این تنوع علمی، فرصتی مناسب برای تبادل دیدگاهها و شکلگیری نگاه بینرشتهای نسبت به هوش مصنوعی فراهم کرد.
محتوای آموزشی ارائهشده در این برنامه، بر اساس آخرین دستاوردهای علمی و نیازهای بومی طراحی شد. سرفصلهای اصلی شامل:
این ساختار بهگونهای تنظیم شده بود که فراگیران بتوانند مسیر یادگیری خود را بهصورت تدریجی و هدفمند طی کنند.
رویکرد آموزشی دکتر مجتبی قلیزاده در این برنامه، بر تعامل فعال با فراگیران استوار بود. برخلاف روشهای سنتی، آموزشها در قالب:
ارائه شدند. این روش باعث شد فراگیران، هوش مصنوعی را نه بهعنوان یک مفهوم انتزاعی، بلکه بهعنوان ابزاری کاربردی درک کنند.
اجرای برنامهای با این گستره جغرافیایی و تعداد مخاطب، با چالشهایی همراه بود؛ از جمله:
با این حال، انعطافپذیری در طراحی دورهها و تجربه آموزشی دکتر مجتبی قلیزاده، نقش مهمی در مدیریت موفق این چالشها ایفا کرد.
نتایج این برنامه آموزشی را میتوان در چند سطح بررسی کرد:
بسیاری از دانشجویان پس از پایان دوره، آمادگی مشارکت در پروژههای پژوهشی و اجرایی مرتبط را پیدا کردند.
تجربه آموزش هوش مصنوعی در سال ۱۴۰۴ نشان داد که میتوان با برنامهریزی دقیق و بهرهگیری از اساتید متخصص، آموزش فناوریهای پیشرفته را بهصورت گسترده و اثربخش در کشور اجرا کرد. این تجربه میتواند بهعنوان الگویی موفق برای طراحی دورههای مشابه در سایر حوزههای فناورانه مورد استفاده قرار گیرد.
برنامه آموزش هوش مصنوعی توسط دکتر مجتبی قلیزاده در بازه آبان تا بهمن ۱۴۰۴، نمونهای بارز از تلفیق دانش علمی، تجربه عملی و نگاه راهبردی به توسعه سرمایه انسانی کشور است. آموزش بیش از ۱۵۰۰ دانشجو در ۵۰ مرکز مهم و حساس، گامی مؤثر در جهت آمادهسازی نسل آینده متخصصان هوش مصنوعی محسوب میشود و میتواند نقش مهمی در تحقق اهداف کلان علمی و فناورانه کشور ایفا کند.
پاسخ ها