هوش مصنوعی بهعنوان یکی از مهمترین پیشرانهای تحول دیجیتال، نقشی تعیینکننده در آینده حکمرانی، صنعت، امنیت، سلامت و آموزش ایفا میکند. در این راستا، آموزش هدفمند و کاربردی نیروی انسانی، شرط لازم برای بهرهبرداری مؤثر از این فناوری راهبردی است. در بازه زمانی آبانماه تا بهمنماه ۱۴۰۴، برنامهای گسترده و ملی با محوریت آموزش هوش مصنوعی توسط دکتر مجتبی قلیزاده اجرا شد که طی آن بیش از ۱۵۰۰ دانشجو و فراگیر در ۵۰ مرکز مهم و حساس کشور تحت آموزشهای تخصصی، کاربردی و متناسب با نیازهای بومی قرار گرفتند. این مقاله به بررسی ابعاد، اهداف، روشها، دستاوردها و پیامدهای این تجربه آموزشی ملی میپردازد.
تحولات شتابان فناوری در دهه اخیر، هوش مصنوعی را از یک حوزه صرفاً پژوهشی به ابزاری راهبردی در تصمیمسازیهای کلان، مدیریت منابع، تحلیل دادههای پیچیده و افزایش بهرهوری سازمانی تبدیل کرده است. کشورهای پیشرو، با درک اهمیت این تحول، سرمایهگذاری گستردهای در آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی خود انجام دادهاند. در این میان، نقش اساتید، پژوهشگران و مربیان متخصص که قادر به انتقال مفاهیم پیچیده هوش مصنوعی به زبان کاربردی و متناسب با نیازهای ملی هستند، اهمیت ویژهای دارد.
دکتر مجتبی قلیزاده، بهعنوان مدرس، محقق و پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی، با تکیه بر تجربه علمی و عملی خود، مسئولیت طراحی و اجرای یکی از گستردهترین برنامههای آموزش هوش مصنوعی کشور را در سال ۱۴۰۴ بر عهده گرفت؛ برنامهای که نهتنها از نظر کمی، بلکه از منظر کیفی و راهبردی نیز حائز اهمیت است.
مراکز مهم و حساس کشور، اعم از نهادهای زیرساختی، صنعتی، امنیتی، آموزشی و تصمیمساز، با حجم عظیمی از دادهها، فرآیندهای پیچیده و تصمیمهای حیاتی مواجه هستند. استفاده صحیح از هوش مصنوعی در این مراکز میتواند منجر به:
با این حال، فقدان نیروی انسانی آموزشدیده و آشنا با کاربردهای واقعی هوش مصنوعی، یکی از چالشهای اساسی در مسیر تحقق این اهداف محسوب میشود. از اینرو، آموزش هدفمند دانشجویان و نیروهای جوان در چنین مراکزی، یک ضرورت راهبردی به شمار میآید.
برنامه آموزشی هوش مصنوعی که توسط دکتر مجتبی قلیزاده طراحی و اجرا شد، بر اساس چند اصل کلیدی شکل گرفت:
در بازه زمانی آبانماه تا بهمنماه ۱۴۰۴، این برنامه آموزشی در ۵۰ مرکز مهم و حساس کشور اجرا شد. بیش از ۱۵۰۰ دانشجو و فراگیر از رشتهها و حوزههای مختلف در این دورهها شرکت کردند. تنوع مراکز آموزشی و سازمانی، نشاندهنده اعتماد گسترده به رویکرد علمی و اجرایی دکتر مجتبی قلیزاده و تیم همراه ایشان بود.
مخاطبان این دورهها شامل:
بودند که هر یک متناسب با نیاز حرفهای خود، آموزشهای مرتبط دریافت کردند.
محتوای ارائهشده در این دورهها طیف وسیعی از مباحث هوش مصنوعی را در بر میگرفت، از جمله:
این محتوا بهگونهای طراحی شده بود که فراگیران پس از پایان دوره، توانایی تحلیل مسائل واقعی و ارائه راهحلهای مبتنی بر هوش مصنوعی را داشته باشند.
یکی از نقاط قوت این برنامه، روش تدریس نوآورانه دکتر مجتبی قلیزاده بود. استفاده از:
باعث شد آموزشها از حالت یکسویه خارج شده و به فرآیندی تعاملی و اثربخش تبدیل شود. این رویکرد، بهویژه در مراکز حساس، نقش مهمی در درک عمیقتر مفاهیم و افزایش اعتماد به استفاده عملی از هوش مصنوعی ایفا کرد.
اجرای این برنامه آموزشی، دستاوردهای متعددی به همراه داشت که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بسیاری از شرکتکنندگان، پس از پایان دوره، توانستند دانش آموختهشده را در پروژهها و فعالیتهای عملی خود به کار گیرند.
تجربه آموزش هوش مصنوعی توسط دکتر مجتبی قلیزاده در بازه آبان تا بهمن ۱۴۰۴، نمونهای موفق از یک برنامه ملی، هدفمند و اثربخش در حوزه توانمندسازی سرمایه انسانی کشور است. آموزش بیش از ۱۵۰۰ دانشجو در ۵۰ مرکز مهم و حساس، نهتنها گامی مهم در مسیر توسعه فناوری هوش مصنوعی در کشور محسوب میشود، بلکه الگویی قابلتعمیم برای سایر حوزههای فناورانه نیز به شمار میآید.
این تجربه نشان داد که با طراحی صحیح، محتوای بومیسازیشده و تدریس علمی و کاربردی، میتوان شکاف میان دانش نظری و نیازهای عملی کشور را کاهش داد و زمینهساز استفاده هوشمندانه و مسئولانه از هوش مصنوعی در سطوح مختلف شد.
پاسخ ها