نوزاد نارس ، نوزادی است که قبل از ۳۷ هفته کامل بارداری (بیش از ۳ هفته قبل از تاریخ مقرر) به دنیا آمده است.
در زمان تولد، نوزاد به یکی از دستههای زیر طبقهبندی میشود:
- نارس (کمتر از ۳۷ هفته بارداری)
- رسیده (۳۷ تا ۴۲ هفته بارداری)
- پس از موعد (پس از۴۲ هفته بارداری)
اگر زنی قبل ۳۷ هفته زایمان کند، به آن "زایمان پیش از موعد" میگویند. نوزادان نارسی که بین ۳۵ و ۳۷ هفته بارداری به دنیا میآیند ممکن است نارس به نظر نرسند. ممکن است به بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) منتقل نشوند، اما همچنان در معرض مشکلات بیشتری نسبت به نوزادان کامل هستند.
بیماریهای مادر، مانند دیابت، بیماری قلبی و بیماری کلیوی، ممکن است به زایمان زودرس کمک کنند. اغلب علت زایمان زودرس ناشناخته است. برخی از نوزادان نارس، حاصل بارداریهای چندقلویی مانند دوقلو یا سهقلو هستند.
مشکلات مختلف مرتبط با بارداری، خطر زایمان زودرس یا تولد زودهنگام را افزایش میدهد:
- دهانه رحم ضعیف که به طور زودرس شروع به باز شدن میکند (نارسایی دهانه رحم)
- نقصهای مادرزادی رحم
- سابقه زایمان زودرس
- عفونت (عفونت مجاری ادراری یا عفونت پرده آمونیوتیک)
- تغذیه ضعیف قبل یا در طول بارداری
- پرهاکلامپسی: فشار خون بالا و پروتئین در ادرار که پس از هفته بیستم بارداری ایجاد میشود.
عوامل دیگری که خطر زایمان زودرس و تولد نارس را افزایش میدهند عبارتند از:
- سن مادر (مادران کمتر از ۱۶ یا بالای ۳۵ سال)
- نژاد آفریقایی-آمریکایی
- فقدان مراقبتهای پیش از زایمان
- وضعیت اقتصادی پایین
- مصرف تنباکو، کوکائین یا آمفتامینها
نوزاد نارس ممکن است علائم و مشکلات زیر را داشته باشد:
- کمبود گلبولهای قرمز (کمخونی)
- خونریزی در مغز یا آسیب به ماده سفید مغز
- عفونت یا سپسیس نوزادی
- قند خون پایین (هیپوگلیسمی)
- سندرم دیسترس تنفسی نوزادان، هوای اضافی در بافت ریهها (آمفیزم بینابینی ریوی) یا خونریزی در ریهها (هموراژی ریوی)
- زردی پوست و سفیدی چشمها (یرقان نوزادی)
- مشکلات تنفسی به دلیل ریههای نابالغ، ذاتالریه یا مجرای باز مانده شریانی (PDA)
- التهاب شدید روده (انتروکولیت نکروزان)
نوزاد نارس وزن کمتری نسبت به نوزاد کامل خواهد داشت. علائم رایج نارس بودن شامل موارد زیر است:
- الگوهای تنفسی غیرطبیعی (وقفههای تنفسی کمعمق و نامنظم به نام آپنه)
- موی بدن (لانگو)
- بزرگ شدن کلیتوریس (در نوزادان دختر)
- چربی کمتر بدن
- قدرت عضلانی کمتر و فعالیت کمتر نسبت به نوزادان کامل
- مشکلات تغذیهای به دلیل مشکل در مکیدن یا هماهنگی بلع و تنفس
- کیسه بیضه کوچک و بدون چین و چروک و بیضههای پایین نیامده (در نوزادان پسر)
- غضروف گوش نرم و انعطافپذیر
- پوست نازک، صاف، براق که اغلب شفاف است (میتوان رگها را زیر پوست دید)
نوزاد نارسی که تولد وی به زمان اصلی زایمان نزدیک تر بوده می تواند هیچ کدام از مشکلات بالا را نداشته باشد.
آزمایش های رایج انجام شده بر روی نوزاد نارس عبارتند از:
- تجزیه و تحلیل گازهای خونی برای بررسی سطح اکسیژن در خون
- آزمایشهای خونی برای بررسی سطوح گلوکز، کلسیم و بیلیروبین
- عکس رادیوگرافی از قفسه سینه
- مانیتورینگ مداوم کاردیورسپیراتوری (نظارت بر تنفس و ضربان قلب)
اگر نوزاد تازه متولد شده نیاز به بستری شدن در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) داشته باشد، گروهی از متخصصان پزشکی مختلف برای کمک حضور خواهند داشت. هر فردی که در NICU کار میکند تخصص خاصی دارد. پرستاران NICU در کنار تخت نوزاد کار میکنند، مراقبت میکنند و به دقت تغییرات مهم را مشاهده میکنند. یک متخصص نوزادان مراقبت را نظارت و هماهنگ میکند. یک متخصص قلب آموزش دیده است تا بیماریهای قلب و عروق را تشخیص دهد و درمان کند. اگر نوزاد دچار نقص قلبی باشد، یک جراح قلب و عروق عمل جراحی را برای رفع آن انجام میدهد. متخصص بیماریهای عفونی نوزادانی را که دارای عفونتهای جدی هستند، از جمله عفونتهای خون، مغز یا نخاع درمان میکند. یک نورولوژیست بیماریهای مغز، اعصاب و عضلات را تشخیص داده و درمان میکند. اگر نوزاد شما تشنج دارد یا با یک بیماری سیستم عصبی مانند اسپینا بیفیدا به دنیا آمده است، ممکن است یک نورولوژیست را ببینید. زمانی که نیاز به تصحیح مشکل با جراحی باشد، یک جراح مغز و اعصاب عمل جراحی را انجام میدهد. یک متخصص غدد مشکلات هورمونی مانند دیابت را تشخیص داده و درمان میکند. متخصصان گوارش در درمان مشکلات گوارشی معده و روده تخصص دارند. یک هماتولوژیست اختلالات خونی را درمان میکند. ممکن است یک نوزاد برای مشکلی با لخته شدن خون به این نوع پزشک مراجعه کند. یک نفرولوژیست بر بیماریهای کلیه و سیستم ادراری تمرکز دارد. اگر نوزاد شما با یک مشکل کلیوی به دنیا آمده باشد، با این پزشک درباره درمانها و احتمالاً نیاز به جراحی صحبت خواهید کرد. متخصصان ریه مشکلات ریه نوزادان را مانند سندرم دیسترس تنفسی درمان میکنند. ممکن است این پزشک را ببینید اگر نوزاد شما با مشکل تنفسی به دنیا آمده باشد.
پس از تولد، نوزاد به NICU منتقل میشود. نوزاد در زیر یک گرمکن یا در یک دستگاه شفاف و گرم به نام انکوباتور قرار میگیرد که دمای هوا را کنترل میکند. دستگاههای مانیتورینگ تنفس، ضربان قلب و سطح اکسیژن خون نوزاد را پیگیری میکنند.
اعضای نوزاد نارس به طور کامل رشد نیافتهاند. نوزاد نیاز به مراقبت ویژه در یک بخش نوزادی دارد تا زمانی که اعضا به اندازه کافی رشد کنند تا نوزاد بدون حمایت پزشکی زنده بماند. این ممکن است روزها تا هفته ها طول بکشد.
نوزادان معمولاً نمیتوانند قبل از ۳۴ هفته بارداری هماهنگی بین مکیدن و بلع را داشته باشند. ممکن است یک لوله تغذیه کوچک و نرم از طریق بینی یا دهان به معده نوزاد نارس وارد شود. در نوزادان بسیار نارس یا بیمار، تغذیه از طریق وریدی تا زمانی که نوزاد به اندازه کافی پایدار شود تا تمام تغذیه را از طریق معده دریافت کند، انجام میشود.
اگر نوزاد مشکلات تنفسی داشته باشد:
- ممکن است یک لوله به داخل نای (تراشه) قرار داده شود. دستگاهی به نام ونتیلاتور به نوزاد در تنفس کمک میکند.
- برخی نوزادان که مشکلات تنفسی کمتری دارند، CPAP (فشار مثبت پیوسته راههای هوایی) را با لولههای کوچک در بینی دریافت میکنند به جای نای. یا ممکن است فقط اکسیژن اضافی دریافت کنند.
- اکسیژن ممکن است توسط ونتیلاتور، CPAP، پرانگهای بینی یا یک هود اکسیژن روی سر نوزاد داده شود.
نوزادان نیاز به مراقبتهای ویژه نوزادی دارند تا زمانی که قادر به تنفس بدون حمایت اضافی، خوردن از طریق دهان و حفظ دمای بدن و وزن بدن شوند. نوزادان بسیار کوچک ممکن است مشکلات دیگری داشته باشند که درمان را پیچیده کرده و نیاز به بستری طولانیتر در بیمارستان داشته باشند.
بهترین راههای پیشگیری از نارس بودن عبارتند از:
- سلامت مادر قبل از باردار شدن
- دریافت مراقبتهای پیش از زایمان در بارداری
- ادامه مراقبتهای پیش از زایمان تا زمان تولد نوزاد
دریافت مراقبتهای پیش از زایمان زودهنگام و خوب، احتمال تولد زودرس را کاهش میدهد. زایمان زودرس گاهی اوقات میتواند با دارویی که انقباضات رحمی را مسدود میکند، درمان یا به تأخیر بیافتد. با این حال، بسیاری از اوقات تلاشها برای به تأخیر انداختن زایمان زودرس موفق نیست. بتامتازون (یک داروی استروئیدی) که به مادرانی که در زایمان زودرس هستند داده میشود، میتواند برخی از عوارض نارس بودن را کمتر کند.
پاسخ ها