جان مارتینیس
جان مارتینیس، فیزیکدان برجسته آمریکایی متولد ۱۹۵۸، پروفسور دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا است.او در سال ۲۰۲۵ به همراه جان کلارک و میشل دوورت، جایزه نوبل فیزیک را برای کشف تونلزنی کوانتومی ماکروسکوپی دریافت کرد.تحقیقاتش بر مدارهای ابررسانا و کیوبیتها، پایه محاسبات کوانتومی را بنا نهاد.در این مقاله از با زندگی و دستاوردهای او آشنا شوید.
جان ام. مارتینیس (John M. Martinis) یکی از برجستهترین فیزیکدانان معاصر است که نقش کلیدی در توسعه فیزیک کوانتومی ماکروسکوپیک ایفا کرده است. او به همراه جان کلارک (John Clarke) و میشل دوورت (Michel Devoret) در سال ۲۰۲۵ جایزه نوبل فیزیک را برای کشف تونلزنی کوانتومی مکانیکی و کوانتیزاسیون انرژی در مدارهای الکتریکی دریافت کرد. این کشف نشان داد که پدیدههای کوانتومی، که معمولاً در مقیاس اتمی مشاهده میشوند، میتوانند در سیستمهای بزرگتر و قابل لمس نیز رخ دهند. تونلزنی کوانتومی، فرآیندی است که در آن ذرات میتوانند از سدهای انرژی عبور کنند بدون اینکه انرژی لازم برای عبور کلاسیک را داشته باشند، و مارتینیس این پدیده را در مدارهای ابررسانا اثبات کرد.
نوبل فیزیک ۲۰۲۵
جان مارتینیس در ایالات متحده متولد شد و تحصیلات خود را در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (UC Berkeley) پیگیری کرد. او دکترای خود را در سال ۱۹۸۵ با رسالهای تحت عنوان "تونلزنی کوانتومی ماکروسکوپیک و کوانتیزاسیون سطح انرژی در حالت ولتاژ صفر اتصال جوزفسون با جریان بایاس" دریافت کرد. در دوران دانشجویی، تحت نظارت جان کلارک کار کرد و با میشل دوورت همکاری داشت. پس از فارغالتحصیلی، به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا (UC Santa Barbara) پیوست و بعدها به عنوان رهبر تیم کوانتوم AI در گوگل فعالیت کرد. در سال ۲۰۲۲، شرکت Qolab را با همکاری آلن هو و رابرت مکدرموت تأسیس کرد که بر روی بهبود کیوبیتهای ابررسانا تمرکز دارد.
تحقیقات مارتینیس عمدتاً بر روی مدارهای ابررسانا و اتصالات جوزفسون تمرکز دارد. در اواسط دهه ۱۹۸۰، او و همکارانش آزمایشهایی انجام دادند که تونلزنی کوانتومی را در مدارهای الکتریکی بزرگ اثبات کرد. این آزمایشها نشان داد که الکترونهای ابررسانا میتوانند به عنوان یک واحد جمعی عمل کنند و از سدهای انرژی عبور کنند، بدون اینکه تحت تأثیر نویز محیطی قرار گیرند. در سال ۱۹۸۵، آنها نتایج خود را منتشر کردند که سطوح انرژی کوانتیزهشده در اتصال جوزفسون را نشان میداد.
این کشف پایهای برای محاسبات کوانتومی شد. مارتینیس در گوگل، تیمش را به سمت دستیابی به "برتری کوانتومی" (quantum supremacy) هدایت کرد، جایی که کامپیوتر کوانتومی گوگل (Sycamore) محاسباتی را انجام داد که کامپیوترهای کلاسیک نمیتوانستند در زمان معقول انجام دهند. او همچنین در توسعه کیوبیتهای ابررسانا نقش داشت که اجزای کلیدی کامپیوترهای کوانتومی هستند.
تونل زنی کوانتومی ماکروسکوپیک
کار مارتینیس مرزهای فیزیک کوانتومی را گسترش داد و نشان داد که اثرات کوانتومی میتوانند در مقیاس ماکروسکوپیک کنترل شوند. این امر راه را برای فناوریهای نوین مانند کامپیوترهای کوانتومی، حسگرهای دقیق و دستگاههای الکترونیکی پیشرفته هموار کرد. شرکت Qolab که او تأسیس کرده، بر روی بهبود انسجام کیوبیتها تمرکز دارد تا کامپیوترهای کوانتومی عملیتر شوند. جایزه نوبل ۲۰۲۵ او را به عنوان یکی از پیشگامان این زمینه تثبیت کرد.
جان مارتینیس نه تنها پدیده تونلزنی کوانتومی را در مقیاس بزرگ اثبات کرد، بلکه پلی بین فیزیک نظری و کاربردهای عملی زد. تحقیقات او آینده محاسبات و فناوری را شکل میدهد و الهامبخش نسلهای آینده دانشمندان است. با ادامه کار در Qolab، او همچنان در خط مقدم پیشرفتهای کوانتومی قرار دارد.
گرد آوری:بخش علمی
پاسخ ها