در دنیای امروز که فضای سبز در محیطهای شهری بهطور چشمگیری کاهش یافته، استفاده از دیوارهای سبز و ماس والها (Moss Wall) به عنوان راهکاری خلاقانه و جذاب برای بهبود زیبایی و کیفیت محیط مطرح شده است. این دیوارها نهتنها به زیبایی محیط افزوده بلکه میتوانند کیفیت هوا را بهبود بخشیده و فضایی آرامشبخش ایجاد کنند. در این مقاله به بررسی مراحل اجرای دیوار سبز و ماس وال و نکات کلیدی در نگهداری آنها پرداخته میشود.
اجرای دیوار سبز
تعریف دیوار سبز
دیوار سبز: دیوار سبز یا گرین وال (Green Wall) دیواری است که بهطور عمودی با گیاهان زنده پوشیده شده است. این دیوارها معمولاً از سیستمهای آبیاری خودکار، لایههای خاک و گیاهان تشکیل شدهاند و به عنوان بخشی از طراحی معماری داخلی یا خارجی ساختمان استفاده میشوند.
مراحل اجرای دیوار سبز
بررسی و آمادهسازی زیرساختها: قبل از اجرای دیوار سبز، لازم است که دیوار مورد نظر از نظر استحکام، تحمل وزن و مقاومت در برابر رطوبت بررسی شود. در صورت نیاز، لایههای عایق رطوبتی و سیستمهای زهکشی نصب میشوند.
نصب ساختار پشتیبان: ساختارهای پشتیبان شامل قابهای فلزی یا پلاستیکی هستند که گیاهان و سیستمهای آبیاری بر روی آنها نصب میشوند.
انتخاب گیاهان: انتخاب گیاهان بر اساس شرایط محیطی (نور، رطوبت، دما) و زیباییشناسی انجام میشود. گیاهانی که رشد عمودی دارند و نیاز به نگهداری کمتری دارند، معمولاً برای دیوار سبز انتخاب میشوند.
نصب سیستمهای آبیاری و کاشت گیاهان: سیستمهای آبیاری قطرهای یا اسپریکننده برای تأمین آب گیاهان نصب میشوند. سپس گیاهان بهصورت عمودی در لایههای خاک یا هیدروپونیک (بدون خاک) کاشته میشوند.
اجرای ماس وال
تعریف ماس وال
ماس وال (Moss Wall): ماس وال یک نوع دیوار سبز است که با خزههای طبیعی یا مصنوعی پوشیده میشود. این دیوارها به دلیل نگهداری آسان و ظاهر طبیعی خود، بهویژه در فضاهای داخلی محبوبیت دارند.
مراحل اجرای ماس وال
انتخاب نوع خزه: ابتدا نوع خزه بر اساس نیازها و شرایط محیطی انتخاب میشود. خزهها به دو نوع طبیعی و مصنوعی تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
آمادهسازی دیوار و نصب لایه پایه: دیوار مورد نظر باید برای اجرای ماس وال آماده شود. این مرحله شامل نصب لایه پایهای است که خزهها روی آن قرار میگیرند.
نصب خزهها: خزهها بهطور دقیق و منظم روی دیوار قرار گرفته و ثابت میشوند. در صورت استفاده از خزه طبیعی، نیاز به نصب سیستمهای مهپاش یا آبیاری خفیف برای حفظ رطوبت خزهها است.
نهاییسازی و تزئین: پس از نصب خزهها، دیوار بهطور کامل بررسی شده و تزئینات اضافی مانند گیاهان کوچک یا نورپردازی اضافه میشوند.
نگهداری دیوار سبز و ماس وال
آبیاری
سیستمهای آبیاری خودکار: برای دیوارهای سبز طبیعی، سیستمهای آبیاری خودکار تنظیم و کنترل میشوند تا گیاهان بهطور منظم آب دریافت کنند. ماس والهای طبیعی نیز ممکن است به سیستمهای مهپاش نیاز داشته باشند.
آبیاری دستی: در برخی موارد از نگهداری دیوار سبز، آبیاری دستی نیز میتواند به عنوان مکمل سیستمهای خودکار انجام شود، بهویژه در شرایط خشکسالی یا گرمای شدید.
هرس و مراقبت گیاهان
هرس منظم: گیاهان دیوار سبز نیاز به هرس منظم دارند تا از رشد بیشازحد و ایجاد انسداد در سیستمهای آبیاری یا زهکشی جلوگیری شود.
کنترل آفات و بیماریها: بازرسی دورهای گیاهان برای شناسایی آفات و بیماریهای گیاهی ضروری است. در صورت مشاهده مشکلات، اقدامات کنترلی مانند استفاده از سموم ارگانیک یا بیولوژیک انجام میشود.
تغذیه و کوددهی
کوددهی دورهای: دیوارهای سبز نیاز به تغذیه منظم با کودهای مناسب دارند. کوددهی باید بر اساس نیازهای گیاهان و شرایط محیطی انجام شود تا رشد سالم و سرسبز آنها تضمین شود.
بازرسی و نگهداری زیرساختها
بازرسی سیستمهای زهکشی: سیستمهای زهکشی باید بهطور منظم بررسی شوند تا از عدم انسداد و عملکرد صحیح آنها اطمینان حاصل شود. این کار مانع از ایجاد رطوبت اضافی و آسیب به دیوار اصلی میشود.
نگهداری سازههای پشتیبان: سازههای پشتیبان دیوار سبز و ماس وال باید بهطور دورهای بازرسی و تعمیر شوند تا از استحکام و پایداری آنها مطمئن شویم.
مزایا و معایب دیوار سبز و ماس وال
مزایا
بهبود کیفیت هوا: دیوارهای سبز با جذب دیاکسید کربن و تولید اکسیژن، به بهبود کیفیت هوای محیط کمک میکنند.
کاهش استرس و افزایش زیبایی: فضای سبز باعث ایجاد حس آرامش و کاهش استرس در محیطهای زندگی و کار میشود.
عایق حرارتی و صوتی: این دیوارها به عنوان عایقهای حرارتی و صوتی عمل میکنند و میتوانند در کاهش هزینههای انرژی و کاهش نویز کمک کنند.
افزایش ارزش ملک: استفاده از دیوارهای سبز و ماس والها به زیبایی و جذابیت ملک افزوده و ارزش آن را افزایش میدهد.
معایب
هزینههای نصب و نگهداری: هزینههای اولیه نصب و نگهداری دیوارهای سبز میتواند بالا باشد، بهویژه در صورت نیاز به سیستمهای آبیاری و زهکشی پیشرفته.
نیاز به مراقبت مداوم: دیوارهای سبز طبیعی نیازمند مراقبت و نگهداری منظم هستند که شامل هرس، آبیاری و تغذیه گیاهان میشود.
نتیجهگیری
اجرای دیوار سبز و ماس وال به عنوان یک راهکار زیبا و عملی برای بهبود فضای محیطهای داخلی و خارجی میتواند تأثیرات مثبت زیادی بر کیفیت زندگی افراد داشته باشد. این دیوارها نهتنها به زیبایی و طراوت محیط کمک میکنند، بلکه با بهبود کیفیت هوا و ایجاد فضایی آرامشبخش، محیطی دلپذیر را برای زندگی و کار فراهم میکنند. با اجرای صحیح و نگهداری مناسب، دیوارهای سبز و ماس والها میتوانند سالها به زیبایی و عملکرد خود ادامه دهند و ارزش افزودهای به محیطهای شهری و داخلی بیاورند.
پاسخ ها